Muzeum Witolda Gombrowicza mieści się w zabytkowym pałacu we Wsoli, położonym
na południu Mazowsza, w odległości 10 km od Radomia i 90 km od Warszawy. To tu w pierwszej połowie XX wieku mieszkał wraz z żoną – Aleksandrą z Pruszaków i córką Tereską brat Witolda – Jerzy Gombrowicz.
Ładny i wygodny pałac, wybudowany w 1914 roku (od tego czasu jego bryła nie uległa zmianie) stale tętnił życiem, ale Witold mógł łatwo odizolować się od zgiełku, aby pisać. W wolnych chwilach pływał po Radomce lub grywał w tenisa.
Pisarz przyjeżdżał do Wsoli wielokrotnie, ostatni raz w 1939 roku, niedługo przed wybuchem II wojny światowej. We wsolskim pałacu powstawał „Pamiętnik z okresu dojrzewania” – debiut literacki oraz fragmenty słynnej powieści „Ferdydurke”. Ekspozycja stała, zatytułowana „JA, Gombrowicz” odwołuje się do biografii pisarza. W muzeum można zobaczyć cenne pamiątki, jak choćby walizkę, która towarzyszyła Gombrowiczowi przez 30 lat emigracji, czy ostatnią maszynę do pisania.
MWG rozpoczęło działalność w październiku 2009 roku. Dotychczas w wydarzeniach kulturalnych (koncerty, monodramy, dyskusje, spotkania literackie) organizowanych przez muzeum uczestniczyli m.in.: Rita Gombrowicz, Jerzy Jarzębski, Anders Bodegard, Jerzy Sosnowski, Jerzy Jarniewicz, prof. Andrzej de Lazari, Bartłomiej Sienkiewicz, Jarosław Lipszyc, Zbigniew Kruszyński, Andrzej Stasiuk, Olga Tokarczuk, Andrzej Seweryn, Irena Jun, Anna Seniuk, Krzysztof Globisz, Magda Umer, Staszek Soyka, Bogdan Hołownia, Joanna Trzepiecińska, Klaudiusz Baran, Tomasz Radziwonowicz, Grażyna Łobaszewska, Dorota Miśkiewicz, Renata Przemyk, Piotr Baron, Filip Wojciechowski Trio, Martyna Jakubowicz… i wielu innych artystów, naukowców, badaczy twórczości Gombrowicza, tłumaczy.
Muzeum jest pomysłodawcą i współorganizatorem (wraz z Prezydentem Radomia) ogólnopolskiej Nagrody Literackiej im. Witolda Gombrowicza, przyznawanej od 2016 roku za debiut literacki – pojmowany jako pierwsza lub druga książka danego autora napisana prozą artystyczną w języku polskim.
Aranżacja ekspozycji stałej nawiązuje do wyznania Gombrowicza z rozmowy przeprowadzonej przez francuskiego dziennikarza Dominiqe’a de Roux: „Nikt nigdy się mną nie zainteresuje, póki nie odezwę się zwykłym głosem, nie wprowadzę ludzi w swoje prywatne sprawy”. Tak więc w „prologu” wystawy zebrane zostały osobiste rzeczy Gombrowicza: wieczne pióro, maszyna do pisania, krawaty, fajki, laski, okulary. Ekspozycja dokumentuje życiorys pisarza z podziałem na część polską i argentyńsko-europejską. Prezentowane są pamiątki, zdjęcia rodzinne, listy i rękopisy utworów. Zestawione ze sobą zostały dokumenty z archiwum rodzinnego, Biografia Witolda Gombrowicza pisana przez niego w trzeciej osobie dla czasopisma „L’Herne” oraz inne teksty literackie jego autorstwa. Dzięki temu zabiegowi pisarz został zaprezentowany jako osobowość skomplikowana, artysta – podejmujący grę z własnymi czytelnikami, przywdziewający kolejne maski, koncentrujący uwagę na sobie i swych utworach.
W 2026 roku otwarte zostały nowe obiekty Muzeum Witolda Gombrowicza we Wsoli, w których odbywają się m.in. wystawy czasowe.
Muzeum jest także opiekunem merytorycznym ekspozycji w Espace Muséal Gombrowicz w Vence, mieście na południu Francji, w którym pisarz spędził ostatnie lata życia.
